Tilavet secdesi

Kur’ân’da on dört yerde geçen secde âyetlerinin okunması veya işitilmesi halinde yapılan secdeye denir.

Hanefîlere göre vacip, Şafiî ve Hanbelîlere göre sünnet-i müekkededir. Bir mecliste, aynı secde âyeti birden fazla okunursa bir secde yapmak yeterlidir. Namaz dışında secde âyetini okuyan veya secde âyetini işiten kişi, tilâvet secdesine niyet ederek tekbir alır. Daha Sonra ayakta(Kıyam) ellerini bağlar ve secdeye gider. Üç defa “sübhâne rabbiye’l-a’lâ” veya “ve kalu semi’na ve eta’na ğufraneke rabbena ve ileykel masîr.”(duyduk ve itaat ettik. Ey Rabbimiz, bağışlamanı dileriz, dönüş ancak sanadır.» dediler.(Bakara, 2/285)) der ve dedikten sonra tekbir alarak secdeden kalkar. Ayağı kalktıktan sonra ise selam vererek namazı bitirir. Tüm Ayetler için niyet ve şekil böyle iken Sadece Sâd Suresi 24. Ayette farklıdır. Onda ise HAMD niyeti ile secde edilir. Yapılış şekli ise aynıdır(Şafii).

Namazda secde âyeti, okunması halinde, kıraat eden kişi en çok üç âyet daha okuyup rükû’a eğilecekse, tilâvet secdesine niyet ederek rükûa gider. Yapmış olduğu bu rükû aynı zamanda tilâvet secdesi yerine de geçer. Şayet rükûa eğilmeyip de kıraata devam edecekse, tilâvet secdesine niyet ederek direk olarak secdeye gider ve secdeyi tamamladıktan sonra doğrudan ayağa kalkar ve kaldığı yerden kıraata devam eder. Namaz içerisinde tilavet etmeye niyet etmek aklından tilâvet secdesi yapacağını geçirmekle yapılır; dil ile söylenmez.

Namazda okunan secde âyetini namazda olmayan bir kimse işitirse tilâvet secdesi yapar. Namazda olan kimse, namaz dışından bir kimsenin okuduğu secde âyetini işitirse, namazını tamamladıktan sonra secde yapar.

Tilâvet secdesini hemen yerine getirmek mecburiyeti olmamakla birlikte, bu secdenin anlamına ve amacına uygun olan davranış, mümkünse secdenin hemen o anda yapılmasıdır. Lakin o anda imkan yok ise 3 defa Sübhanallah, Elhamdulillah, La ilahe illallah ve Allah Û Ekber demek yeterlidir. Bunun için niyet etmeye de gerek yoktur. Araba giderken yada iş yerinde işittiğiniz de veya okuduğunuzda o anda yapma imkanınız yok ise yukarıda ki zikirler ile de aynı görevi yerine getirebilirsiniz. Secde âyetini okuyan veya işiten her mükellefin secde etmesi gerekir. Bu gerekir den kasıt Farz değildir. Sadece yapmanın verdiği o güzelliği algılamak ve Allah'a teslimiyet açısından gereklidir. Tilâvet secdesi, ibadet içeriğinin ötesinde bir inanç anlamı ve bağlantısı içerdiği için, abdestsiz olan kişilerin, hatta hayızlı kadınların hemen secdeye kapanmalarının mümkün hatta gerekli olduğunu söyleyenler olmuşsa da, âlimlerin çoğunluğu tilâvet secdesi için abdest şartında ısrar etmişlerdir. Doğrusu da Abdestli olup yapmaktır.

Kur’ân’daki secde âyetleri; Â’râf sûresinin 206, Ra’d sûresinin 15, Nahl sûresinin 49, İsrâ sûresinin 107, Meryem sûresinin 58, Hac sûresinin 18, Furkân sûresinin 60, Neml sûresinin 25, Secde sûresinin 15, Sâd sûresinin 24, Fussilet sûresinin 37, Necm sûresinin 62, İnşikak sûresinin 21, Alâk sûresinin 19. âyetleridir. Bu âyetlerden sadece Sâd sûresinin 24. âyetinde “rükû”, diğerlerinde “secde” kelimesi geçmektedir. Hac sûresinin 77. âyetinde de “rükû edin ve secde edin” denilmektedir. Hanefîler, bu âyeti secde âyeti saymamışlardır. İmam Şâfiî ve İmam Ahmed bu âyeti secde âyeti saymış buna mukabil Sâd sûresinin 24. âyetini secde âyeti saymamışlardır. Hac sûresinin 77. âyeti haric diğerlerinde secde âyetleri işaretlenmiştir.

Süre ismi————– Ayet numarası
1- A’raf sûresi ————–206
2- Ra’d Sûresi —————15
3- Nahl sûresi —————49
4- Isrâ sûresi————— 107
5- Meryem sûresi————58
6- Hacc sûresi—————18
7- Furkan sûresi————-60
8- Neml sûresi—————25
9- Secde sûresi————–15
10- Sâd sûresi—————24
11- Fussılet sûresi———–31
12- Necm sûresi————-62
13- Inşıkak sûresi———–21
14- Alâk sûresi————–19

A’râf, Ra’d, Nahl, İsrâ, Meryem, Hac ve Sâd sûrelerindeki âyetler okununca secde etmenin “farz”; Furkân, Secde ve Fussilet sûrelerindeki secde âyeti okununca secde etmenin “vacib”; Neml, Necm, İnşikâk ve Alâk sûrelerindeki secde âyeti okununca secde etmenin “sünnet” olduğu da söylenmiştir. Lakin Alimlerin çoğu tarafından kabul edilen sünnet olduğudur.

Kaynaklar
Diyanet
İlahi.Org
Google Video
Kuran Sitesi

“Tilavet secdesi” üzerine bir yorum

Yorumlar kapalı.